باش بەت > باشقىلار  يوللىغۇچى: ، ۋاقتى:

39 ئىنكاس بار


ھىكمەت دېدى:

ئەسسالامۇئەلەيكۇم، ئوبدان تۇدىلىمۇ. بىر ئىشتىن پەتىۋا سوراي. توي قىلـماقچى بولغانلارغا نىكاھ ئوقۇشقا شارائىت بولـمىسا قانداق قىلىدۇ؟ ھەر ئىككى تەرەپ ئاتا ئانىلىرى رازىلىق بېرىشتى. توي نەغمە نورمال، ئەمما نىكاھ ئوقۇش دىننىي مۇراسىم دەپ قارالغاچ يەرلىكتىن چەكلىنىدۇ. (ھەر ئىككى تەرەپنىىڭ ئاتا ئانىسى يىنىدا بار. )

نىكاھنىڭ شەرتلىرى
1- نىكاھلىنىش تەكلىپى قويۇلماقچى بولغان قىز/ئايال، نىكاھلىنىش ھارام قىلىنغان ئاياللاردىن بىرى بولماسلىقى لازىم. بۇ ئاياللار 4- سۈرە نىسانىڭ 23- ئايىتىدە ۋە 24- ئايىتىنىڭ بېشىدا بايان قىلىنىدۇ.
2- نىكاھلىنىشنىڭ ئائىلە قۇرۇپ بالا – چاقا تېرىش نىيىتى بىلەن بولۇشى شەرت. چۈنكى 16- سۈرە نەھلنىڭ 72- ئايىتىدىكى «بالىلار ۋە نەۋرىلەر» ئىپادىسى، 30- سۈرە رۇمنىڭ 21- ئايىتىدىكى «مۇھەببەت ۋە مېھرىبانلىق» ئىپادىلىرى بۇنىڭغا دالالەت قىلىدۇ.
3- ھەر ئىككى تەرەپنىڭ نىكاھلىنىش يېشىغا يەتكەن بولۇشى كېرەك. چۈنكى ئاللاھ تائالا 4- سۈرە نىسانىڭ 6- ئايىتىدە نىكاھلىنىشنىڭ ۋاقتىنى زىكىر قىلىدۇ. دېمەك نىكاھلىنىشنىڭ بىر ۋاقتى بار. بۇ ۋاقىت بالاغەتكە يېتىپ، ئەقلىي جەھەتتىن كامالەتكە يەتكەن ۋاقىتتۇر. بۇ ۋاقىتقا يەتمىگەن ئوغۇلغا خوتۇن ئېلىپ بېرىش توغرا بولمىغاندەك ئۇ ۋاقىتقا يەتمىگەن قىز بالىنى ئەرگە بېرىشمۇ توغرا بولمايدۇ.
4- نىكاھلىنىش تەكلىپى قويۇلماقچى بولغان ئايال ئىددەت ئىچىدە بولماسلىقى لازىم. يەنى ئېرى ئۆلۈپ قالغانلىقى ياكى ئېرىدىن ئاجرىشىپ كەتكەنلىكى ئۈچۈن ئىددەت تۇتۇۋاتقان ئايالغا ئۆيلىنىش تەكلىپى قويۇشقا بولمايدۇ. چۈنكى ئىددەت تۇتۇۋاتقان ئايال بۇرۇنقى ئېرىنىڭ نىكاھىدا ھېسابلىنىدۇ. 2- سۈرە بەقەرەنىڭ 228- ۋە 235- ئايەتلىرى، 65- سۈرە تالاقنىڭ 1- ئايىتى بۇنى بايان قىلىدۇ.
5- يىگىت قىزغا (ئەر ئايالغا) تويلۇق بېرىشى كېرەك. تويلۇقنىڭ مىقدارى شۇ ئايال ياشاۋاتقان رايوندا، شۇ ئايالغا ياش، چىراي – شەكىل ۋە جەمىيەتتىكى ئېتىبار قاتارلىق جەھەتلەردە ئوخشاش كېلىدىغان ئايالنىڭ تويلۇقى قانچىلىك بولسا شۇنچىلىك بولىدۇ. بۇ مىقدار مۇناسىۋەتلىك ھەدىسلەردە ۋە فىقىھ كىتابلىرىدا «مەھرى مىسلى» دەپ ئىپادىلىنىدۇ. ئەر مەردلىك قىلىپ بۇنىڭدىن كۆپ بەرسىمۇ بولىدۇ. 4- سۈرە نىسانىڭ 4- ۋە 20 ئايەتلىرى بۇنى كۆرسىتىدۇ.
6- قىز/ئايالنىڭ ۋەلىيىسى نىكاھنى تەكشۈرۈپ ماقۇللىشى كېرەك. چۈنكى قىز-يىگىتنىڭ ئېمىلداش ئەمەسلىكى، يىگىتنىڭ بۇ قىزغا ھەقىقەتەن لايىق بولۇپ بولمىغانلىقى ۋە بۇ نىكاھنىڭ ئائىلە قۇرۇش ئۈچۈن بولۇشى قاتارلىقلارنى پەقەت ۋەلىي (قىزنىڭ ئاتىسى، ئاتىسى بولمىسا ئاكا، تاغا ۋە باشقا ئائىلە چوڭلىرى) بىلەلەيدۇ.
7- نىكاھنىڭ يۇرت-جامائەتنىڭ ھۇزۇرىدا ئېلان قىلىنىشى لازىم. يەنى توي قىلىش ۋە تويغا يىغىلغان يېقىن-يورۇق ۋە ئەل-جامائەتنىڭ ئالدىدا ئايال: «تەگدىم»، ئەر: «ئالدىم» دېيىشى ياكى «بىز تۇرمۇش قۇردۇق» دېگەندەك سۆزلەرنى دېيىشى ۋە ياكى بىر كىشىنىڭ «بۇلار بىر-بىرى بىلەن توي قىلغان بولدى» دەپ ئېلان قىلىشى كېرەك. شۇنداق بولغاندا ئەر شۇ ئايال بىلەن، ئايالمۇ شۇ ئەر بىلەن نىكاھلانغانلىقىنى ئەل ـ يۇرتقا ئېلان قىلغان، شۇنداقلا ئەر ـ خوتۇن بولۇپ ئائىلە قۇرغان ۋە نىكاھ ئەمەلىيلەشكەن بولىدۇ.
توي مۇراسىمىنىڭ بۇ ئېلان قىسمىنى «ئالدىم، تەگدىم…نى» بىر كىشى ئۇلاردىن سوراش، ئۇلارنىڭ ھەر بىرى ئايرىم ھالدا جاۋاب بېرىش شەكلىدە ئېلىپ بېرىشقىمۇ. بۇنى بىرەر ئەھلى ئىلىم ياكى بىرەر مويسىپىت ئادەم سورىسا، سوراشنىڭ ئالدىدا ئاللاھقا ھۇمدۇسانا، رەسۇلۇللاھقا دۇرۇت-سالام ئېيتسا، جاۋابتىن كېيىن ياخشى تىلەك ۋە دۇئالارنى قىلسا ياخشى بولىدۇ. بۇ، ئىشنىڭ ئەۋزەل تەرىپىدۇر، لېكىن شەرتى ئەمەس.

سوئالىڭىزنىڭ جاۋابى ئەنە شۇ «شەرتلەر»نىڭ ئىچىدە مەۋجۇتتۇر. بۇ يەردە شۇنىمۇ بىلىش كېرەككى، مەجبۇرلىنىش بار يەردە «جائىز-جائىز ئەمەس» دېگەن ھۆكۈم ئەمەلدىن قالىدۇ. رۇخسەتتىن پايدىلىنىش ياخشىدۇر (قاراڭ: 16- سۈرە نەھل، 106- ئايەت).

قەمىردىن دېدى:

بەزى ناخشىلاردا ، «يارىم مېنىڭ جەننىتىم يارسىز ھايات دوزاخ، سەن بولمىساق جەننەتكىمۇ كىرمەيمەن، سېنىڭسىز جەننەت مەن ئۈچۈن دوزاخ، يار ئوتىنىڭ ئالدىدا دوزاخ ئوتى ئۇچقۇنچە يوق» … دىگەندەك مىسرالار ئۇچرايدۇ. بۇنداق مىسرالارنى يېزىش، يادلاش خاتىرلەرگە يېزىۋېلىش، ئاڭلاشتىن گۇناھ شەكىللىنەمدۇ؟

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ئەسسەلامۇ ئەلەيكۇم
سوئال:
يارىم مېنىڭ جەننىتىم يارسىز ھايات دوزاخ، سەن بولمىساق جەننەتكىمۇ كىرمەيمەن، سېنىڭسىز جەننەت مەن ئۈچۈن دوزاخ، يار ئوتىنىڭ ئالدىدا دوزاخ ئوتى ئۇچقۇنچە يوق… دىگەندەك مىسرالار ئۇچرايدۇ. بۇنداق مىسرالارنى يېزىش، يادلاش، خاتىرلەرگە يېزىۋېلىش، ئاڭلاشتىن گۇناھ شەكىللىنەمدۇ؟
ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام:
جاۋابى تۈۋەندىكى يازمىدا بېرىلدى:
بۇنداق ناخشىلارنى ئېيتىش توغرىمۇ؟
http://www.musulmanlar.com/?p=3777

ئەخمەت دېدى:

ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئاېالىنىڭ ھەيزىدار
ئىكەنلىگىنى بىلـمەپتۇ شۇ ھالىتىدا سۆزىنى بېرىپ ساپتۇ تالاق چۈشەمدۇ

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئەخمەت قېرىندىشىم،
ئۇ تالاق چۈشمەيدۇ.
بۇ توغرىلىق تەپسىلىي مەلۇماتقا ئېرىشمەكچى بولسىڭىز تۆۋەندىكى پەتىۋانى ئەستايىدىل ئوقۇپ چىقىڭ.
بۇنداق تالاق چۈشەمدۇ؟
http://www.musulmanlar.com/?p=2260

ھۆرمەت بىلەن
مۇسۇلمانلار تورى
ئەنەس ئالىم

ئۈمىد دېدى:

ئەسسالامۇئەلەيكۇم باياتىن سورغان پەتىۋارىم يوقاپ كەتتى ،تاپاممىدىم زۇڭا قايتا يېزىپ يوللۇدۇم ، سىلەدىن سورايدىغان پەتىۋارىم تۆۋەندىكىچە ؛ بىز ياپونيەدىكى ئوقۇغۇچىلار بىر ياقتىن ئوقۇپ بىر ياقتىن ئىشلەپ داۋاملاشتۇرىمىز ئوقۇشۇمىزنى ، ياپونىيەدە (كونبىنى ) دەيدىغان ياۋروپالاشقان تاللا بازىرى بار ، ئادەتتە پۈتۈن ياپونيەنىڭ ھەر قانداق جايلىردا با بولغان تاللا بازىرى ، يەنى ياپونىيەدىكى ئوقۇغۇچىلاغا ئەڭ مۇۋاپىق ،ئەڭ قولاي بولغان بقر خىزمەت ئورنى ، ھازىر ياپونىيەدىكى 80% ئۇيغۇر مۇسۇلـمان ئوقۇغۇچىلار شۇ تاللا بازىرىدا ئىشلاپ ،ئوقۇشۇنى داۋام قىلىۋاتدۇ ، پەتىۋارىم بولسا ، بۇ تاللا بازىرىدا ،ھاراق با ، تاماكا با ، ھەرخىل ئورلـما خالتلىق ، يەنى تەييار ئورالـما خالتىلىق ھەر خىل تەييار گۆشلە با ، ھالا بولـمىغان توخو ، قوي كالا ، چوشقا ،گۆشلىرى با ،ئورلـمىلىق ، بۇ سەۋەپتىن بىز ئوقۇغۇچىلار ئىشلىسەك قانداق بولىدۇ بۇ تاللا بازىرىدا ، ئەەمما مۇشۇ تاللا بازىرىدا ئىشلەپ تۇرۇپ ئوقۇشۇمىزنى داۋاملاشتۇرۇش ئەڭ قولاي بولغان يول ، بىز قانداق قىلىشىمىز كېرەك ؟ بۇ كونبىنى دىگەننى (ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق ) ئاكىمىزمۇ ياخشى بىلدۇ ! جاۋابىڭلانى ساقلايمەن ؟؟؟….. اللا رازى بولسۇ ن

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ۋە ئەلەيكۇم ئەسسەلام ئۈمىد قېرىندىشىم، روزا ھېيتىڭىزغا مۇبارەك بولسۇن!
ئۇستاز ئەنەس ئالىمنىڭ بەرگەن پەتىۋاسىنى يېڭى بىر يازما قىلىپ توربېتىمىزگە يوللاپ قويدۇم.
تۆۋەندىكى ئادرېستىن، ئۇ جاۋاپقا ئېرىشەلەيسىز.
ياپۇنىيەدە ئوقۇيدىغان ئوقۇغۇچىلار «كونبىنى» دە ئىشلىسەك بولامدۇ؟
http://www.musulmanlar.com/?p=3487

خەدىچە سەيپۇللا دېدى:

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز تەراۋىھ نامىزىنى پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۈممىتىگە مۇشەققەت بوپ قېلىشىدىن ئەنسىرەپ ئوقۇمىغان ئەمما ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ خەلىپىلىك دەۋىرىدە ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ ئۆزى ئىمام بۇلۇپ ئۇقۇپ بەرگەن ناماز ئىدى بىزمۇ يىللادىن بىرى ئۇقۇپ كەلگەن. ئەمما بۇ نامازنى ئىسلامدا ئورنى يوق دەپتۇ .خۇددى بۇ ناماز ئوسمان رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ خەلىپىلىك دەۋىرىدە قۇرئاننى جەم قىلغان يېڭىدىن پەيدا بولغان ياخشىلىققا ۋەسىيلە بولغان بىر ناماز دەپ قارايتتۇق مۇشنۇڭغا بىر جاۋاپ بەرگەن بولسىلا ئاللاھ رازى بولسۇن.

جاۋاب:
ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام، قېرىندىشىم سىزنىڭ تەراۋىھ نامىزى توغرىسىدىكى مەلۇماتىڭىز يېتەرسىزدەك تۇرىدۇ. چۈنكى، سۇئالىڭىزدىكى ئىپادىلەرنىڭ كۆپىنچىسى مەنبە كىتاپلىرىدا ئورۇن ئالمايدۇ. شۇڭا بۇ ھەقتە ئىزدىنىشىڭىزنى داۋاملاشتۇرغايسىز، قاراشلىرىڭىزنىمۇ يېڭىدىن كۆزدىن كەچۈرۈپ باققايسىز. ئاللاھ سىزگە دىننى توغرا چۈشەنگىلى، چۈشەنگىنىڭىز بويىچە ياشىغىلى ۋە بىدئەت-خۇراپاتتىن يىراق تۇرغىلى نېسىپ قىلسۇن، ئامىن!
بىز بۇ ناماز ھەققىدە ئىلگىرى تەتقىقات ئېلىپ بارغان ۋە ئېرىشكەن نەتىجىمىزنى ماقالە سۈپىتىدە يېزىپ، مۇشۇ توربېتىمىزدە ئېلان قىلغان ئىدۇق. ماقالە ھېلىمۇ توربېتىمىزدە مەۋجۇتتۇر.

بۇ ناماز ھەققىدە سۇئالىڭىز مۇناسىۋىتى بىلەن بۇ پەنجىرىدە قىسقىچە مەلۇمات بەرمەكچى بولساق، دەيدىغىنىمىز تۆۋەندىكىچە:
1. قۇرئان كەرىمدە تەراۋىھ نامىزى ئوقۇشقا بۇيرۇيدىغان، تەشۋىق قىلىدىغان ۋە ھەتتا ئىشارەت قىلىدىغان ھېچقانداق ئىپادە يوق. مۇناسىۋەتلىك رىۋايەتلەر رەسۇلۇللاھ ئەلەيھىسسالامنىڭ تەھەججۈد نامىزىنى چۈشەندۈرۈپ بېرىدۇ، خالاس. ئۇ رىۋايەتلەردىن ئىككىسى تۆۋەندىكىچە:
ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ رامىزان كېچىلىرىدە بولسۇن، باشقا ئاينىڭ كېچىلىرىدە بولسۇن 11 رەكئەتتىن ئارتۇق نەپلە ناماز ئوقۇمايدىغانلىقىنى رىۋايەت قىلىدۇ.- (بۇخارى، سەھىھ، تەراۋىھ 1، تەھەججۇد 3؛ مۇسلىم، سەھىھ، سالاتۇلمۇسافىرىن 125؛ تىرمىزى، سۇنەن، سالات 208؛ نەسەئى، سۇنەن، قىيامۇل لەيل 36؛ مالىك ئىبنى ئەنەس، مۇۋەتتا، سالاتۇل لەيل 3؛ ئەھمەد ئىبنى ھەنبەل، مۇسنەد 6/36، 73، 104).
ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھا يەنە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالامنىڭ تەھەججۈد نامىزىنى 7 رەكئەت ، 9 رەكئەت ، 11 رەكئەت ۋە 13 رەكئەت ئوقۇيدىغانلىقىنىمۇ رىۋايەت قىلىدۇ. لېكىن 13 رەكئەت ئوقۇغان چېغىدا بۇنىڭ ئىچىدە ۋىتىر ۋە بامداتنىڭ ئىككى رەكئەت سۈننىتىنىڭمۇ بارلىقىنى ئوتتۇرىغا قويىدۇ.- (بۇخارى، سەھىھ، تەھەججۇد 10).
تۆۋەندىكى رىۋايەتتىنمۇ تەراۋىھ نامىزىنىڭ رەسۇلۇللاھنىڭ، ئەبۇ بەكىر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ دەۋرلىرىدە ۋە ئۆمەر رەزىيەللاھۇنىڭ دەسلەپكى دەۋرىدە يوق ئىكەنلىكى، ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇنىڭ ئاخىرقى دەۋرلىرىدە پەيدا بولغانلىقى ئېنىق بىلىنىدۇ:
ئۇرۋە ئىبنى زۇبەيردىن رىۋايەت قىلىنىدۇكى، ئابدۇراھمان ئىبنى ئابدۇلقارى مۇنداق دېگەن: مەن رامىزاندا بىر كېچىسى ئۆمەر ئىبنى خەتتاب رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ بىلەن مەسچىتكە چىقتىم. ئىنسانلار تارقاق ۋە چېچىلاڭغۇ ئىدى: يالغۇز ناماز ئوقۇۋاتقانلارمۇ بار ئىدى، جامائەت بولۇپ ناماز ئوقۇۋاتقانلارمۇ بار ئىدى. ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ «شۇلارنى بىر قارىنىڭ ئارقىسىغا جەمئىي قىلسام، تېخىمۇ ياخشى بولغۇدەك» دېدى. ئاندىن قەتئىي ئىرادىگە كېلىپ، ئۇلارنى ئۇبەي ئىبنى كەئبنىڭ ئارقىسىغا جەمئىي قىلدى. كېيىن مەن ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ بىلەن يەنە بىر كېچىسى چىقتىم. ئىنسانلار بۇ چاغدا ئۆزلىرىنىڭ قارىسىغا ئىقتىدا قىلىپ ناماز ئوقۇۋاتاتتى. ئۆمەر: «نېمىدېگەن ياخشى بىدئەت بۇ. بۇلارنىڭ ھازىر ئوقۇۋاتقان نامىزىدىن، ھازىر ئۇخلاپ كېچىنىڭ ئاخىرىدا ئوقۇغان نامىزى ئەۋزەلدۇر» دېدى. ئۆمەر كېچىنىڭ ئاخىرىنى دېمەكچى ئىدى، چۈنكى، ئىنسانلار كېچىنىڭ ئاۋۋالىدا ئوقۇيتتى.- (بۇخارى، سەھىھ، تەراۋىھ 1871).
دېمەككى، ئۆمەر رەزىيەللاھۇ ئەنھۇ ۋە مەسچىتكە بىرگە چىققان ھەمراھى ئۇ جامائەتكە قېتىلىپ ناماز ئوقۇمىغان. ئۇنىڭ ئۈستىگە ئۇلارنىڭ ئۇنداق ناماز ئوقۇش ئارقىلىق ياخشى ئىش قىلمىغانلىقىنى ئېنىق ئىپادىلىگەن.

ئىسلامدا قەرىز بىرىش،قەرىز نى قانچىلىك بىرىش ۋەقەرىز ھۆججىتىنى قانداق يېزىش توغرىسىدىكى پەتىۋالار قانداق؟ دېدى:

ھۆكمى قايسىلا

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام گۈزەلقىز قېرىندىشىم،
سىز ئالدى بىلەن مۇسۇلمانلار تور بېتىمىزدىن «قەرز» دېگەن ئاچقۇچلۇق سۆزگە ئالاقىدار يازمىلارنى تېپىپ ئوقۇپ چىقىڭ.
مېنىڭچە شۇ يەردىن سىز خالىغان جاۋاپقا ئېرىشەلىشىڭىز مۇمكىن. مۇنۇ ئۇلىنىشتىن ئۇلارغا ئېرىشەلەيسىز: «قەرز»گە ئالاقىدار يازمىلار.
بەلكىم بەقەرە سۈرىسىنىڭ 282-ئايىتىدىن مەلۇم جاۋاپقا ئېرىشەلىشىڭىز مۇمكىن. ئەگەر يەنە قانائەت ھاسىل قىلمىسىڭىز، بىز بىلەن قايتا ئالاقە قۇرۇڭ. ئۇستازلار جاۋاپ بەرسۇن.

ئى مۇئمىنلار! بىر-بىرىڭلارغا قەرزدار بولغان چېغىڭلاردا ئۇنى يېزىپ قويۇڭلار. ئاراڭلاردىن خەت يازالايدىغان كىشى ئۇنى ئادىللىق بىلەن يازسۇن. خەت يازالايدىغان كىشى ئۇنى ئاللاھنىڭ ئۆزىگە ئۆگەتكىنىدەك يېزىشتىن باش تارتمىسۇن، يازسۇن. ھەق زىممىسىگە يۈكلەنگەن كىشى ئېيتىپ بەرسۇن. ئۇ رەببى ئاللاھتىن قورقسۇن، قەرزىدىن ھېچ نەرسە كېمەيتمىسۇن. ئەگەر ھەق زىممىسىگە يۈكلەنگەن كىشى ئەقىلسىز ياكى كۈچسىز بولسا ۋە ياكى ئېيتىپ بېرىشكە قادىر بولالمىسا ئۇنىڭ ۋەلىيسى ئادىللىق بىلەن ئېيتىپ بەرسۇن. ئەر كىشىلىرىڭلاردىن ئىككى گۇۋاھچىنى گۇۋاھچى قىلىڭلار. ئەگەر ئۇ ئىككى گۇۋاھچى ئىككى ئەر بولمىسا، ئۆزۈڭلار رازى بولىدىغان گۇۋاھچىلاردىن بىر ئەر ۋە ئىككى ئايال بولسۇن. بۇ ئۇ ئىككى ئايالنىڭ بىرى ئېزىپ قالسا يەنە بىرىنىڭ ئەسلىتىشى ئۈچۈندۇر. گۇۋاھچىلار چاقىرىلغاندا كەلمەي قالمىسۇن. سىلەر پۈتۈكچىلەر! قەرز كىچىك بولسۇن، چوڭ بولسۇن ئۇنى قەرەلى بىلەن بىرلىكتە يېزىشتىن ئېرىنمەڭلار. بۇ ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا توغرا، گۇۋاھلىق ئۈچۈن ساغلام، شۈبھىلەنمەسلىكىڭلار ئۈچۈن ئۇيغۇن بولىدۇ. لېكىن ئۇ ئاراڭلاردا نەق قىلىشىدىغان تىجارەت بولسا، ئۇنداق قىلمىساڭلارمۇ بولىدۇ، ئۇنى يازمىساڭلار ھېچ گۇناھكار بولمايسىلەر. ئېلىم-سېتىم قىلىشقان چېغىڭلاردا گۇۋاھچى ھازىر قىلىڭلار. پۈتۈكچىگىمۇ، گۇۋاھچىغىمۇ زىيان يەتكۈزۈلمىسۇن. ئەگەر ئۇلارغا زىيان يەتكۈزسەڭلار توغرا يولدىن چىققان بولىسىلەر. ئاللاھتىن قورقۇڭلار. ئاللاھ سىلەرگە ئۆگەتمەكتىدۇر. ئاللاھ ھەر نەرسىنى بىلگۈچىدۇر.‏
2-سۈرە بەقەرە ، 282 – ئايەت
مەنبە: http://www.uyquran.com

بۇرادەر دېدى:

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم .تاللا بازارلىرىدا سېتىلىۋاتقان بەزى بەدەن ۋە چاچ سوپۇنلىرى ئوخشىمىغان مىقداردا ھەرخىل —(ھارام)ھايۋانات مەنبەلىك ماي ياكى باشقا ماددىلارنى ئىشلىتىدىكەن ،ئاشۇ خىل سوپۇنلارنى ئىشلىتىشىمىز دۇرۇس بولامدۇ ؟

مۇسۇلمانلار دېدى:

ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام، دۇرۇس بولىدۇ.
چۈنكى ئۇ سوپۇنلارنى ھېچكىم يېمەيدۇ. پەقەت پاكلاش ۋە پاكلىنىش ئۈچۈن ياردەمچى ماددا سۈپىتىدە ئىشلىتىدۇ. يەنە كېلىپ، ئۇ سوپۇنلارنى پەقەت ھارام نەرسىدىنلا ئەمەس، بەلكى بىر قانچە تۈرلۈك ماددىلارنى بىرلەشتۈرۈپ ياسايدۇ.
ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى ھارام نەرسىلەر، خىمىيىلىك باسقۇچلاردىن ئۆتۈش جەريانىدا ئۆزىنىڭ ئەسلى ھالىتىنى يوقىتىدۇ ۋە ھالالغا ئايلىنىدۇ.
ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ:
{وَمِن ثَمَرَاتِ النَّخِيلِ وَالأَعْنَابِ تَتَّخِذُونَ مِنْهُ سَكَراً وَرِزْقاً حَسَناً إِنَّ فِي ذَلِكَ لآيَةً لِّقَوْمٍ يَعْقِلُونَ }النحل67
«سىلەر خورمىلاردىن ۋە ئۈزۈملەردىن مەست قىلغۇچى ئىچىملىك ۋە ياخشى رىزىق ياسايسىلەر. شۈبھىسىزكى، بۇنىڭدا ئەقلىنى ئىشلىتىدىغان قەۋم ئۈچۈن ئايەت بار.‏»
16-سۈرە نەھىل، 67 – ئايەت. مەنبە: http://www.uyquran.com
مانا بۇ ئايەتتە، ئەسلىدە ھالال بولغان خورما ۋە ئۈزۈمدىن مەس قىلغۇچى نەرسىنىڭ ۋە ياخشى رىزىقنىڭ ياسىلىدىغانلىقى بايان قىلىنىدۇ. لېكىن، 5-سۈرە مائىدەنىڭ 90-ئايىتىدە، مەس قىلغۇچى نەرسىلەرنىڭ ھاراملىقى، بىر قانچە ئايەتتە ياخشى رىزىقنىڭ ھالاللىقى ئوتتۇرىغا قويۇلغان. مانا بۇنىڭدىنمۇ چىقىدۇكى، بىر نەرسىنىڭ ئەسلى ماددىسى ئەمەس، ئىستېمال قىلىنىش ئالدىدىكى ھالىتى ئاساس قىلىنىدۇ ۋە بۇنىڭغا قارىتا ھۆكۈم بېرىلىدۇ.
ئۇنىڭ ئۈستىگە سوپۇن پەقەت تازىلىق ئۈچۈنلا ئىشلىتىلىدىغان نەرسىدۇر. ئۇنىڭغا ھاراملار بىۋاستە ئارلاشقان تەقدىردىمۇ، ئاخىرىدا يۇيۇلغان نەرسە ياكى بەدەن ۋە چاچ چايقىۋېتىلگەنلىكى ئۈچۈن، ئۇنىڭ قالدۇقى قالمايدۇ.

ئۈمىد دېدى:

ئەسسالامۇئەلەيكۇم ئۇستازلا سىلدىن سورايدىغان سوئالىم بولسا ، (ھازىر تېخنىكىلىنڭ تەرەققى قىلىىشىغا ئەگىشىپ خۇشپۇراق ئەتىرلەنىڭ تۈرلىرىمۇ جىقلاپ كەتتى ، يەنى بىز ئامرىكا ياپونىيەدىكىلە ئۈچۈن ئەتىر سېتىۋېلىشنى ئويلىساق ئەتىرلەنىڭ تەركىبىدىكى ئەسلى ماتىرياللاغا دېققەت قىلىشقا توغرا كەلدى ، نۇرغۇن سۈرۈشتە قىلدىم ھازىرقى ئامرىكا ياپونىيەدە ئىشلەنگەن ئەتىرلەر نىڭ ئاساسىي تەركىبى بەدەنگە ئەسلا ئەكىس تەسىرى يوق ،زىيان قىممايدىغان خىمىۋىيلىك ماتىرياللىدىن ئىشلەيدىكەن ،ھەم شۇنداقلا قولتۇققا ئىشلىتىدىغان ئەتىرلەگە ،بەدەندىكى غەيرى پۇراقلانى يوقۇتۇش ئۈچۈن ئاز مىقتاردا ئىسپىرت ئىشلىتىدىكەن ) ئۇستازلادىن سورايدىغىنىم بىرىنچى سوئالىم 1.ئاز مىقتاردا ئىسپىرت قوشۇلغان قولتۇق ئەتىر ئىشلەتسەك بولامدۇ ؟ ئىككىنچى سوئالىم 2.ئاز مىقتاردا ئىسپىرت قوشۇلغان بەدەنگە بىۋاستە سۈرمەيدىغان قولتۇق ئەتىردىن باشقا ،كىيىم كىچەككە سېپىدىغان ئەتىرلەنى ئىشلەتسەك بولامدۇ ؟ اللا رەھمەت قىلسۇن ،جاۋابىڭلانى ساقلايمەن

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام ئۈمىد قېرىندىشىمىز،
پات يېقىندا سىزگە جاۋاپ بېرىشكە تىرىشىمىز.
سوئال سورىغىنىڭىز ئۈچۈن كۆپتىن كۆپ رەھمەت.

مۇسۇلمانلار دېدى:

جاۋاب:
قۇرئاندا ئاللاھ تائالا مائىدە سۈرىسىنىڭ 90-ئايىتىدە مەست قىلغۇچى نەرسىلەرنىڭ پاسكىنا نەرسىلەردىن ھېسابلىنىدىغانلىقىنى ۋە بۇنداق نەرسىلەردىن يىراق تۇرۇش كېرەكلىكىنى بايان قىلىپ مۇنداق دەيدۇ:
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آَمَنُوا إِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْأَنْصَابُ وَالْأَزْلَامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطَانِ فَاجْتَنِبُوهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُونَ
«ئى مۇئمىنلار! مەست قىلغۇچى نەرسە، قىمار، تىكلەپ قويۇلغان تاشلار پال ئوقلىرى ھەقىقەتەن پاسكىنا نەرسىلەردۇر، شەيتاننىڭ ئىشىدىندۇر. ئۇلاردىن يىراق تۇرۇڭلار، مۇرادىڭلارغا يېتەلەيسىلەر».
بۇ ئايەتتىە «مەست قىلغۇچى» دەپ تەرجىمە قىلىنغان سۆز «خەمر/خمر» بولۇپ، بۇ سۆز لۇغەتتە ياپماق، قاپلىماق، ئارلاشماق دېگەن مەنىلەرنى ئىپادىلەيدۇ. ئىستىلاھى مەنىدە، ئەقىلنى يۆگەيدىغان، ياپىدىغان ۋە ئەقىلنىڭ نورمال فونكسىيونىغا دەخلى يەتكۈزىدىغان ئىچىملىك ۋە يېمەكلىكلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ . خەمر دېگەن سۆزنىڭ بۇ ئايەتتىكى مەنىسى ئەنە شۇ ئىستىلاھى مەنىدىن ئىبارەت. ئايەتتە بۇ خەمر ۋە باشقا بىرقانچە تۈرلۈك نەرسىلەر «پاسكىنا» دەپ ئاتالغان ۋە ئۇنىڭ توغرىسىدا «نېرى تۇرۇڭلار» دەپ ھۆكۈم قىلىنغان.
بۇ يەردىكى پاسكىنىلىق مەنىۋى پاسكىنلىقنى ئىپادىلەيدۇ. مەسىلەن: ھاراقنىڭ ئۆزى ياكى ئىشلەپ چىقىرىلغان خام ماددىلىرى، قىمارنىڭ تاشلىرى ۋە پال ئوقىنىڭ ياغاچلىرى ئەسلىدە نىجىس نەرسىلەر ئەمەس. بەلكى بۇ نەرسىلەرنى شۇ ئىش ئۈچۈن قوللىنىش نىجىسلىق ۋە پاسكىنىلىقتۇر. شۇنىڭغا ئوخشاش، ئىسپىرتنىڭ ئۆزى نىجىس ئەمەس، شۇڭلاشقا ئۇنى قۇرئاندا چەكلەنگەن يوللاردىن باشقا ھەرقانداق ئىش ئۈچۈن قوللانسا بولىدۇ. ئۇ ئىچىشتىن باشقا ئېھتىياجلارغا بىۋاستە ئىشلىتىلسىمۇ ياكى خۇش–پۇراق نەرسىلەرگە قوشۇلسىمۇ ياكى باشقا ماددىلار بىلەن ئارلاشتۇرۇلۇپ قوللىنىلسىمۇ ھېچقانداق چەكلىمە بولمايدۇ. ئايەتتە چەكلەنگەن چەكلمىگە قەتئىي كىرىپ قالمايمىز. ئۇنىڭ ئاز-كۆپ بولۇشىنىڭ پەرقى يوق.

نازۇك دېدى:

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز
ئاياللار تۇغۇتتىن كىيىن 40 كۈن ناماز ئوقۇمامدۇ ياكى تۇغۇتتىن كىيىن قانچە كۈن ئادەت كۆرىشىگە قاراپ ئوخشاش بولمامدۇ ؟

مۇسۇلمانلار دېدى:

جاۋاب:
ھەيز- جىنسىي ھۈجەيرىسى پىشىپ-يېتىلگەن ئاياللارنىڭ ھەر ئايدا بىر قېتىم دەۋرىي يوسۇندا بالىياتقۇسىدىن كەلگەن قاندۇر. ھامىلىدار بولغان ئاياللار ھامىلىدار بولغاندىن تارتىپ ھەيز كۆرمەيدۇ، تاكى ئۇلار تۇغقاندا بالىياتقۇلىرىدىن قان كېلىشكە باشلايدۇ. بۇ قان نىفاس دەپ ئاتىلىدۇ. بۇ ئىككى قاننىڭ بىرى كېلىۋاتقان مەزگىلدە ئايال كىشى ئەزىيەت ئىچىدە ۋە ناپاك ھېسابلىنىدۇ.
ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ:
«وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِي الْمَحِيضِ وَلاَ تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىَ يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ»
«ئۇلار سەندىن ھەيز توغرۇلۇق سورايدۇ. ئېيتقىنكى: ئۇ بىر ئەزىيەتتۇر. شۇنىڭ ئۈچۈن ئاياللىرىڭلار ھەيز كۆرۈۋاتقان مەزگىلدە ئۇلار بىلەن بىر يەردە بولۇشتىن ساقلىنىڭلار، پاك بولمىغىچە ئۇلارغا يېقىنلاشماڭلار . ئوبدان پاكلانغان چاغلىرىدا ئۇلارغا ئاللاھ بۇيرۇغان يەردىن كېلىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تەۋبە قىلغۇچىلارنى ياخشى كۆرىدۇ، ئوبدان پاك بولغۇچىلارنىمۇ ياخشى كۆرىدۇ»- بەقەرە 2/222.
ھەيز ۋە نىفاس ئەزىيەت بولغانلىق ئۈچۈن ھەيز-نىفاس مەزگىلدە ئەر-خوتۇن بىر يەردە بولۇش مەنئى قىلىنىدۇ. چۈنكى بۇ ھەر ئىككىسى ئۈچۈن ئەزىيەتتۇر (زىيانلىقتۇر). ھەيزدار ۋە نىفاسدار ئايال ناپاك ھېسابلانغانلىقى ئۈچۈن ناماز ئۆتىمەيدۇ. چۈنكى ئاللاھ تائالا مائىدە سۈرىسىنىڭ 6- ئايىتىدە ناماز ئۈچۈن تاھارەت (پاكلىق)نى شەرت قىلغان. قىز-خانىملار ھەيزنى ئۆز ئىختىيارى بىلەن ئەمەس، بەلكى ئاللاھ تائالانىڭ بەلگىلىشى بىلەن كۆرىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇلار پاك بولغاندىن كېيىن ئۇ كۈنلەردە ئوقۇمىغان نامازلىرىنىڭ قازاسىنىمۇ قىلمايدۇ.
قۇرئان كەرىمدە بۇ ئىككى قان ئۈچۈن ھەيز كەلىمىسى ئىشلىتىگەن ۋە ھېچبىرىنىڭ ۋاقتى بايان قىلىنمىغان. چۈنكى بۇ قانلارنىڭ كېلىش ۋە داۋاملىشىش ۋاقتى ھەر ئايال ئۈچۈن پەرقلىق بولىدۇ. مۇناسىۋەتلىك رىۋايەتلەردە ھەر ئايالنىڭ قان كېلىش ئادىتى يەنى ھەيزنىڭ ياكى نىفاسنىڭ كېلىشى ئادەت بولغان كۈنلەرنىڭ ئاساس قىلىنغانلىقى كۆرۈلىدۇ. ئۇ رىۋايەتلەرنىڭ بەزىلىرى تۆۋەندىكىچە:
ئۇۇممۇ سەلەمە رەزىيەللاھۇ ئەنھا مۇنداق دەيدۇ:
«پەيغەمبەر ئەلەيھىسالامنىڭ زامانىدا نىفاسدار ئاياللار 40 كۈنگىچە ئولتۇراتتى» .
ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھادىن رىۋايەت قىلىنىدۇكى، پاتىمە بىنتى ئەبىي ھۇبەيش: «يا رەسۇلۇللاھ! مەن خۇن كېسىلى بولۇپ قالدىم، دائىم قان كېلىدۇ، پەقەت پاك بولمايمەن، نامازنى ئوقۇمىساممۇ بولامدۇ؟» دېگەندە، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇنىڭغا: «ياق، بۇ ئاياللاردا كۆرۈلىدىغان كېسەللىك. سىز ھەر ئايدا ھەيز كۆرىدىغان مۇددەتىڭىزدە ناماز ئوقۇمايسىز، ئۇنىڭدىن كېيىن يۇيۇنۇپ ناماز ئوقۇيسىز» دېگەن. [بۇ ھەدىسنى بۇخارىي رىۋايەت قىلغان]
مۇسلىمنىڭ رىۋايىتىدە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇممۇ ھەبىبىگە: «ھەيز كۆرىدىغان كۈنلىرىڭىزنىڭ مىقدارىدا ناماز ئوقۇمايسىز، ئۇنىڭدىن كېيىن يۇيۇنۇپ ناماز ئوقۇيسىز» دېگەن.

Abdushukur muxammad دېدى:

Chashni qara rengda boyashqa bolamdu?

مۇسۇلمانلار دېدى:

سۇئالىڭىزنىڭ جاۋابىنى بۇ يەردىن تاپالايسىز:
چاچ-ساقالنى قارا بوياشقا بولامدۇ؟

ماخمۇت مۇھەممەت دېدى:

ئىت گۆشى بىلەن ئىشەك گۈشى ھالالمۇ؟

مۇسۇلمانلار دېدى:

سۇئالىڭىزنىڭ جاۋابىنى بۇ يەردىن تاپالايسىز:
ھەدىسلەردە چەكلەنگەن ھايۋانلار

قەمەرۇددىن دېدى:

تەييەمۇم ئۈچۈن چوقۇم تۇپراق بولۇشى كېرەكمۇ؟ ياكى ئادەتتىكى كىيىممۇ بولامدۇ؟ ( بۈگۈنكى كۈندە تەييەمۇم قىلغۇدەك تۇپراق تېپىشمۇ بىر گەپ ، يەنە كېلىپ ھىچكىمنىڭ كىيمى توپا قونغان ھالەتتە بولمايدۇ )(تەييەمۇم قىلىپ بولغاندىن كېيىن يۈز كۆزدىكى توپىنى يۇيىۋېتىپ ناماز ئوقۇسىمۇ بولامدۇ؟

مۇسۇلمانلار دېدى:

قۇرئان كەرىمدە تەيەممۇم توغرىلىق ئىككى يەردە مەلۇمات بېرىلمەكتە. بىرى 3-سۈرە نىسانىڭ 43-ئايىتى، يەنە بىرى 5-سۈرە مائىدىنىڭ 6-ئايىتى. بۇ ئايەتلەردە تەيەممۇمنىڭ قانداق قىلىنىدىغانلىقى تەپسىلىي بايان قىلىنىش بىلەن بىرگە تەيەممۇم قىلىنىدىغان نەرسە ۋە ئۇنىڭ سۈپىتى «سەئىدەن تاييىبەن» دەپ ئېنىق بەلگىلەنگەن. «سەئىدەن» زېمىنىىڭ يۈزى، «تاييىبەن» پاك دېگەن بولىدۇ. بۇنىڭغا ئاساسەن تەيەممۇم قىلىنىدىغان نەرسە زېمىننىڭ پاك يۈزىدۇر، يەنى پاك تۇپراقتۇر. شامال ۋە بوران بىلەن زېمىننىڭ يۈزىدىن ئۇچۇپ كىيىم-كىچەككە، تام، تاش، دەرەخ، … قاتارلىقلارغا قونغان چاڭ-توزانلار بىلەنمۇ تەيەممۇم قىلىشقا بولىدۇ. چۈنكى ئۇلارمۇ «زېمىننىڭ پاك يۈزى» ھېسابلىنىدۇ.

قەمەرۇددىن دېدى:

بىر ئايال قېرىندىشىمىز تۇغۇتتىن كېيىن گەرچە قىرقى توشۇپ بولغان بولسىمۇ نىفاستىن پاك بولۇپ بولالمىغان، ناماز ئوقۇش ئۈچۈن توردىن پەتىۋا ئىزدىگىنىدە ھەر ناماز ئۈچۈن بىر يۇيۇنۇش دىگەندەك بەندە تاقەت قىلالمايدىغان جاۋاپقا ئېرىشكەن. http://ayallar.blogspot.be/2017/03/blog-post_22.html
نىفاس قېنى ئۇزاققىچە توختىمىغان ئايال ھەر ناماز ئۈچۈن يۇيۇنۇش كېرەك بولامدۇ؟ قانداق قىلىدۇ؟

مۇسۇلمانلار دېدى:

جاۋاب:
ھەيز- جىنسىي ھۈجەيرىسى پىشىپ-يېتىلگەن ئاياللارنىڭ ھەر ئايدا بىر قېتىم دەۋرىي يوسۇندا بالىياتقۇسىدىن كەلگەن قاندۇر. ھامىلىدار بولغان ئاياللار ھامىلىدار بولغاندىن تارتىپ ھەيز كۆرمەيدۇ، تاكى ئۇلار تۇغقاندا بالىياتقۇلىرىدىن قان كېلىشكە باشلايدۇ. بۇ قان نىفاس دەپ ئاتىلىدۇ. بۇ ئىككى قاننىڭ بىرى كېلىۋاتقان مەزگىلدە ئايال كىشى ئەزىيەت ئىچىدە ۋە ناپاك ھېسابلىنىدۇ.
ئاللاھ تائالا مۇنداق دەيدۇ:
«وَيَسْأَلُونَكَ عَنِ الْمَحِيضِ قُلْ هُوَ أَذًى فَاعْتَزِلُواْ النِّسَاء فِي الْمَحِيضِ وَلاَ تَقْرَبُوهُنَّ حَتَّىَ يَطْهُرْنَ فَإِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوهُنَّ مِنْ حَيْثُ أَمَرَكُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ يُحِبُّ التَّوَّابِينَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِينَ»
«ئۇلار سەندىن ھەيز توغرۇلۇق سورايدۇ. ئېيتقىنكى: ئۇ بىر ئەزىيەتتۇر. شۇنىڭ ئۈچۈن ئاياللىرىڭلار ھەيز كۆرۈۋاتقان مەزگىلدە ئۇلار بىلەن بىر يەردە بولۇشتىن ساقلىنىڭلار، پاك بولمىغىچە ئۇلارغا يېقىنلاشماڭلار . ئوبدان پاكلانغان چاغلىرىدا ئۇلارغا ئاللاھ بۇيرۇغان يەردىن كېلىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ تەۋبە قىلغۇچىلارنى ياخشى كۆرىدۇ، ئوبدان پاك بولغۇچىلارنىمۇ ياخشى كۆرىدۇ»- بەقەرە 2/222.
ھەيز ۋە نىفاس ئەزىيەت بولغانلىق ئۈچۈن ھەيز-نىفاس مەزگىلدە ئەر-خوتۇن بىر يەردە بولۇش مەنئى قىلىنىدۇ. چۈنكى بۇ ھەر ئىككىسى ئۈچۈن ئەزىيەتتۇر (زىيانلىقتۇر). ھەيزدار ۋە نىفاسدار ئايال ناپاك ھېسابلانغانلىقى ئۈچۈن ناماز ئۆتىمەيدۇ. چۈنكى ئاللاھ تائالا مائىدە سۈرىسىنىڭ 6- ئايىتىدە ناماز ئۈچۈن تاھارەت (پاكلىق)نى شەرت قىلغان. قىز-خانىملار ھەيزنى ئۆز ئىختىيارى بىلەن ئەمەس، بەلكى ئاللاھ تائالانىڭ بەلگىلىشى بىلەن كۆرىدۇ. شۇنىڭ ئۈچۈن ئۇلار پاك بولغاندىن كېيىن ئۇ كۈنلەردە ئوقۇمىغان نامازلىرىنىڭ قازاسىنىمۇ قىلمايدۇ.
قۇرئان كەرىمدە بۇ ئىككى قان ئۈچۈن ھەيز كەلىمىسى ئىشلىتىگەن ۋە ھېچبىرىنىڭ ۋاقتى بايان قىلىنمىغان. چۈنكى بۇ قانلارنىڭ كېلىش ۋە داۋاملىشىش ۋاقتى ھەر ئايال ئۈچۈن پەرقلىق بولىدۇ. مۇناسىۋەتلىك رىۋايەتلەردە ھەر ئايالنىڭ قان كېلىش ئادىتى يەنى ھەيزنىڭ ياكى نىفاسنىڭ كېلىشى ئادەت بولغان كۈنلەرنىڭ ئاساس قىلىنغانلىقى كۆرۈلىدۇ. ئۇ رىۋايەتلەرنىڭ بەزىلىرى تۆۋەندىكىچە:
ئۇۇممۇ سەلەمە رەزىيەللاھۇ ئەنھا مۇنداق دەيدۇ:
«پەيغەمبەر ئەلەيھىسالامنىڭ زامانىدا نىفاسدار ئاياللار 40 كۈنگىچە ئولتۇراتتى» .
ئائىشە رەزىيەللاھۇ ئەنھادىن رىۋايەت قىلىنىدۇكى، پاتىمە بىنتى ئەبىي ھۇبەيش: «يا رەسۇلۇللاھ! مەن خۇن كېسىلى بولۇپ قالدىم، دائىم قان كېلىدۇ، پەقەت پاك بولمايمەن، نامازنى ئوقۇمىساممۇ بولامدۇ؟» دېگەندە، پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇنىڭغا: «ياق، بۇ ئاياللاردا كۆرۈلىدىغان كېسەللىك. سىز ھەر ئايدا ھەيز كۆرىدىغان مۇددەتىڭىزدە ناماز ئوقۇمايسىز، ئۇنىڭدىن كېيىن يۇيۇنۇپ ناماز ئوقۇيسىز» دېگەن. [بۇ ھەدىسنى بۇخارىي رىۋايەت قىلغان]
مۇسلىمنىڭ رىۋايىتىدە پەيغەمبەر ئەلەيھىسسالام ئۇممۇ ھەبىبىگە: «ھەيز كۆرىدىغان كۈنلىرىڭىزنىڭ مىقدارىدا ناماز ئوقۇمايسىز، ئۇنىڭدىن كېيىن يۇيۇنۇپ ناماز ئوقۇيسىز» دېگەن.

Muhammed دېدى:

Assalamualaykum
Minig yoldixim hammamga mahrem bolalamdu

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام،
سۇئالىڭىز بىراز چۈشىنىكسىز بولۇپ قاپتۇ.
تەپسىلىراق يازامسىز؟

يۈسۈپجان دېدى:

ئەسسەلامۇ ئەلەيكۇم
ئىستىراخانيە توغرۇلۇق تەكافۇل ياكى تەئاۋۇني (كاسكو) قىلسا بۇلامدۇ؟ تەپسىلي چۈشەندۈرۈپ قويساڭلار ئاللاھ رازى بولسۇن

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام يۈسۈپجان قېرىندىشىم،
مۇنۇ يازمىنى ئوقۇپ بېقىڭ.
سۇغۇرتا دۇرۇسمۇ؟

قەمەرۇددىن دېدى:

سوئالىمنىڭ ئاخىرىنى داۋاملاشتۇرۇپ سوراشقا رۇخسەت بەرگەيسىلەر. كېسەل، تۇغۇت، بالا ئېمىتىش سەۋەبلىرى بىلەن كۆپ يىللىق روزىسى قازا قالغان بىر ئايال روزىسىنىڭ قازاسىنى قىلىشتىن ئۈمىد ئۈزگەن بولسا ھەر قانداق بىر سەۋەپ بىلەن نەق پۇلنى كافارەت ھىسابىدا بېرىلسە بولامدۇ؟ كافارەتنى بىرەر ئادەمنى چەتئەلگە يولغا سېلىش قاتارلىق ئىشلارغا بەرسە بولامدۇ؟ بىر كۈنلۈك روزىغا قارىتا قانچىلىك مىقداردا پۇل بېرىلسە مۇۋاپىق؟ ئەگە كافارەت بېرىلمەكچى بولسا كافارەتنىڭ ئۇ ئادەمنىڭ كىرىم ئەھۋالى بىلەن مۇناسىۋىتى بولامدۇ؟ ئاللاھ ئەجرىڭىلارنى بەرسۇن…

مۇسۇلمانلار دېدى:

جاۋابىنى بۇ يەردىن كۆرۈڭ (ئاخىرىدا): كەفارىتىنى قانداق بېرىدۇ؟

بىلال ئابدۇللا دېدى:

[17:24, 19.12.2017] Bilal Abdullah: ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز ،مەن توي قىلغىلى 12 يىل بولدى ئايالىم بالىياتقۇ سىرتىدا ھامىلدار بولۇپ ئوپراتسىيە قىلدۇرغاندىن كىيىن
تەكرار ھامىلدار بوممىدى. ھازىر بىز تۈركىيەدە تەكشۈرتىۋاتىمىز دوختۇرلار پەقەت پىروبىركا بوۋاق ئۇسۇلى بىلەنلا ھامىلدار بولۇش ئمكانى بار دىدى. پىروبىركا بوۋاق دوختۇرلىرى ئەر بولسا قانداق قىلىش لازىم. ئايال دوختۇر بار لىكىن تىخنىكا ۋە باشقا جەھەتلەردە تەجىربىسى ئاز.بۇ ئشنىڭ ئەھلى ھەم ئۇستا دوختۇرلار ئادەتتە ئەر دوختۇرلاركەن. شۇنىڭ ئۈچۈن بىز بەكلا قارارسىز قالدۇق دىنىمىزدا بۇ ئشنىڭ ھۆكۈمى نىمە؟ مۇسۇلمانلارغا نىسبەتەن بۇ يول بىلىەن پەرزەنت كۆرۈشنىڭ زۆرۈريىتى بارمۇ؟ بۇنداق ئەھۋالدا ئەر دوختۇرغا داۋالىنىش توغىرمۇ؟توغرا ئاللاھتىن ئۈمۈت ئۈزۈلمەس جانابى ئاللا بىزنى سەۋەبىنى قىلىشقا بۇيرىدى. بۇنداق ئەھۋالدا بىز قانداق قىلىشىمىز كېرەك ؟

ئابدۇلئەزىز بەشتوغراق دېدى:

ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام، بەلكىم جاۋابىڭىزنى ئېلىپ بولغان بولىشىڭىزمۇ مۇمكىن.
شۇنداقتىمۇ تۈۋەندىكى يازمىنى ئوقۇپ چىقىشىڭىزنى ئۈمىت قىلىمەن.
پەرقلىق دوختۇرغا كۆرۈنۈش

بىلال ئابدۇللا دېدى:

ئەسسالامۇ ئەلەيكۇم ئۇستاز ،مەن توي قىلغىلى 12 يىل بولدى ئايالىم بالىياتقۇ سىرتىدا ھامىلدار بولۇپ ئوپراتسىيە قىلدۇرغاندىن كىيىن تەكرار ھامىلدار بوممىدى. ھازىر دوختۇرلار پەقەت پىروبىركا بوۋاق ئۇسۇلى بىلەنلا ھامىلدار بولۇش ئمكانى بار دىدى. پىروبىركا بوۋاق دوختۇرلىرى ئەر بولسا قانداق قىلىش لازىم. ئايال دوختۇر بار لىكىن تىخنىكا ۋە باشقا جەھەتلەردە تەجىربىسى ئاز.

مۇسۇلمانلار دېدى:

ۋەئەلەيكۇم ئەسسالام! قېرىندىشىم ھازىر ئىمكانلار بۇرۇنقىدىن كۆپ ياخشى، ھەتتا پەقەتلا ئاياللار ئىشلەيدىغان، ئاياللارنىلا داۋالايدىغان دوختۇرخانىلار ياكى بۆلۈملەرمۇ مەۋجۇت. ئۆزىڭىز تۇرۇۋاتقان يەردە باشقا تەجرىبىلىك ئايال دوختۇرلار بار دوختۇرخانلارنى ئىزدەپ سۈرۈشتۈرۈپ بېقىڭ. ئەگەر پەقەت تاپالمىسىڭىز سۇ بولمىغاندا تەيەممۇم قىلماق، باشقا يەيدىغان نەرسە تاپالمىغاندا چوشقا گۆشىنى يېيىشكە بولغىندەك، ئەر دوختۇر داۋالىسىمۇ داۋالىتىڭ.

ئارافات ئەنۋەر دېدى:

ئۇيغۇرچە ئەرەپچە توغرا بولغان لوغەتنى قەيەردىن سېتىۋالالايمىز ؟
توغرا تەرجىمە قىلىنغان ئۇيغۇرچە قۇرئان بارمۇ ؟ بار بولسا قەيەردىن سېتىۋالالايمىز ؟
ئەرەپچە ئۈگىنىش ماتىرياللىرى بولسىمۇ بولىدۇ رەھمەت ئاللاھ رازى بولسۇن .

مۇسۇلمانلار دېدى:

ۋە ئەلەيكۇم ئەسسالام
لۇغەت يوق، قۇرئان كەرىم ئىزاھلىق تەرجىمىسى بار.
بىز بىلەن ئالاقىلىشىڭ، بىز سىزگە قولىمىزدىن كېلىشىچە ياردەم قىلىشقا تىرىشمىز.


مۇسۇلمانلار تورى، ئاللاھ، ئاللا، قۇرئان كەرىم، مۇسۇلمان، مۇسۇلمانلار، قۇرئان، ھەدىس، ئىلىم، دىن، ئۇيغۇر، ئۇيغۇرچە، فېترەت، فىترەت، تەبىئەت، ئادەم، پەيغەمبەر، رەسۇل، نەبى، شېئىر، ئۆلىما، مەزھەپ، پەتىۋا، سۇئال، جاۋاب، ئىلمىي، تەتقىقات، ماقالە، يازمىلار، يازما، ئۇلىنىش، ئالاقىلىشىڭ